Gezond vliegen: zo blijf je fit tijdens een lange vlucht

Zondag 01 december 2024

Gezond op reis: een lange vlucht brengt je naar bijzondere bestemmingen, maar kan ook best wat van je lichaam vragen. Uren achter elkaar zitten, droge lucht in de cabine en een ander slaapritme kunnen ervoor zorgen dat je vermoeid, stijf of minder fit aankomt.

Gezond vliegen betekent niet dat je de hele reis bezig hoeft te zijn met mogelijke klachten. Het draait vooral om een paar eenvoudige keuzes: regelmatig bewegen, voldoende drinken, comfortabel zitten en je lichaam de tijd geven om aan een nieuw ritme te wennen.

Met een goede voorbereiding en wat aandacht onderweg kun je veel doen om zo prettig en fit mogelijk aan je reis te beginnen.

Waarom vraagt een lange vlucht extra aandacht?

Tijdens een lange vlucht zit je vaak uren achter elkaar in dezelfde houding. Daardoor kan de bloedsomloop in je benen trager worden. Voor de meeste reizigers leidt dat vooral tot stijve spieren, zware benen of opgezwollen voeten en enkels. Bij sommige mensen kan langdurig stilzitten ook het risico op trombose vergroten.

Ook de droge lucht in de cabine kan merkbaar zijn. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van droge ogen, lippen of huid. Daarnaast kunnen de drukverschillen tijdens het opstijgen en landen vervelend zijn voor je oren. Slikken, gapen of kauwen kan helpen om de druk te verminderen.

De meeste ongemakken tijdens een vlucht zijn tijdelijk. Toch helpt het om onderweg bewust te blijven bewegen en goed naar je lichaam te luisteren.

Waarom is bewegen tijdens het vliegen belangrijk?

Bewegen tijdens een lange vlucht hoeft niet ingewikkeld te zijn. Juist kleine bewegingen kunnen helpen om je spieren soepel te houden en je bloedsomloop te ondersteunen.

Draai regelmatig rondjes met je enkels, til afwisselend je hielen en tenen op en span je kuitspieren een paar seconden aan. Verander geregeld van zithouding en probeer je benen niet urenlang over elkaar te houden.

Wanneer het veilig is en het cabinepersoneel dit toestaat, kun je af en toe opstaan en een stukje door het gangpad lopen. Een stoel aan het gangpad kan prettig zijn als je makkelijker wilt bewegen.

Bewegen tijdens het vliegen is geen garantie dat klachten worden voorkomen. Het is wel een eenvoudige gewoonte die kan helpen om je lichaam tijdens een lange vlucht soepeler te houden.

Kleine bewegingen tijdens de vlucht

Draai regelmatig met je enkels.
Til afwisselend je hielen en tenen op.
Span je kuitspieren een paar seconden aan.
Verander geregeld van zithouding.
Sta af en toe op wanneer dat veilig kan.
Loop, als dat mogelijk is, een stukje door het gangpad.

Hoe houd je de droge cabinelucht draaglijk?

Door de droge lucht in het vliegtuig kun je sneller last krijgen van droge lippen, ogen of huid. Regelmatig wat water drinken kan helpen om je prettig te blijven voelen.

Een hervulbare drinkfles in je handbagage kan handig zijn. Neem deze leeg mee door de veiligheidscontrole en vul haar daarna alleen op een plek waar je zeker weet dat het water veilig drinkbaar is. Is dat niet duidelijk of is het kraanwater op je bestemming niet geschikt om te drinken, kies dan voor water uit een goed afgesloten fles.

Alcohol en grote hoeveelheden cafeïne kunnen je slaap verstoren. Je hoeft deze dranken niet altijd volledig te vermijden, maar het helpt om er tijdens een lange vlucht bewust mee om te gaan.

Draag je contactlenzen en krijg je snel droge ogen? Dan kan een bril tijdens de vlucht comfortabeler zijn. Ook lippenbalsem, handcrème en oogdruppels die je normaal gebruikt, kunnen prettig zijn om bij je te hebben.

Wat kun je het beste eten tijdens een lange vlucht?

Ook eten kan invloed hebben op hoe je je tijdens de reis voelt. Grote of zware maaltijden zijn niet voor iedereen prettig wanneer je lang stilzit.

Kies daarom liever voor een lichte maaltijd en eet rustig. Een kleine, vertrouwde snack in je handbagage kan handig zijn als het aanbod aan boord niet goed bij je past. Houd daarbij rekening met de regels voor het meenemen van voedsel en met eventuele allergieën.

Probeer niet uit verveling de hele vlucht door te eten. Luister vooral naar wat je lichaam nodig heeft.

Hoe beperk je vermoeidheid en jetlag?

Een lange reis kan vermoeiend zijn, ook als je nauwelijks tijdzones passeert. Van een jetlag is sprake wanneer je biologische klok na het passeren van meerdere tijdzones niet meer gelijkloopt met de lokale tijd.

Zet tijdens de vlucht je horloge of telefoon eventueel alvast op de tijd van je bestemming. Probeer te slapen wanneer het daar nacht is en wakker te blijven wanneer het daar overdag is. Een slaapmasker, nekkussen en oordopjes kunnen helpen om onderweg wat rust te vinden.

Na aankomst helpt het om mee te gaan in het lokale dagritme. Eet op de lokale tijden, ga overdag naar buiten en houd je eerste dag bij voorkeur rustig.

Wil je meer weten over het ontstaan van een jetlag en wat je kunt doen om de klachten te beperken? Lees dan ook onze blog Een jetlag: wat is het en hoe beperk je de klachten?

Wanneer is extra medisch advies verstandig?

Voor de meeste gezonde reizigers verloopt een lange vlucht zonder ernstige gezondheidsproblemen. Heb je eerder een trombosebeen of longembolie gehad, ben je onlangs geopereerd, ben je beperkt mobiel of heb je een hart- of longaandoening? Vraag dan vóór vertrek advies aan je arts.

Ook tijdens een zwangerschap of bij het gebruik van bepaalde medicijnen kan persoonlijk advies verstandig zijn. Gebruik niet op eigen initiatief bloedverdunners of medische steunkousen om trombose te voorkomen. Of zulke maatregelen nodig zijn, hangt af van je gezondheid en persoonlijke omstandigheden.

Krijg je na een lange reis een dik, warm en pijnlijk been, neem dan contact op met je huisarts of de huisartsen-spoedpost. Bij plotselinge benauwdheid, flauwvallen of pijn op de borst is direct medische hulp nodig.

Wat neem je mee in je handbagage?

Een paar eenvoudige spullen kunnen een lange vlucht comfortabeler maken. Denk aan medicijnen die je tijdens de reis nodig hebt, een lege drinkfles, een extra laag kleding, lippenbalsem, een bril of oogdruppels, een slaapmasker, oordopjes en een kleine snack.

Bewaar belangrijke medicijnen in je handbagage en neem voldoende mee. Gebruik je medicijnen op vaste tijden en passeer je meerdere tijdzones? Vraag dan vooraf aan je arts of apotheker hoe je daarmee het beste omgaat.

Gezond aankomen begint al tijdens de reis

Gezond vliegen draait niet om een perfecte voorbereiding of een strak schema. Het gaat vooral om bewust omgaan met wat je lichaam onderweg nodig heeft. Door regelmatig te bewegen, voldoende te drinken, lichte maaltijden te kiezen en ruimte te maken voor rust, kun je een lange vlucht aangenamer maken.

Luister ook na aankomst naar je lichaam. Plan de eerste dag niet te vol, ga naar buiten en geef jezelf de tijd om aan je bestemming en het lokale ritme te wennen. Zo begint niet alleen je vlucht, maar ook je reis met meer rust en vertrouwen.

Wil je je verder voorbereiden? Wil je je verder voorbereiden op een lange reis? Lees dan ook onze blog Een jetlag: wat is het en hoe beperk je de klachten? En Gezond op reis: zo verklein je de kans om ziek te worden op vakantie.

Bronnen

Thuisarts
https://www.thuisarts.nl/trombosebeen
https://www.thuisarts.nl/longembolie

Hartstichting
https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/leven-met/reizen
https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/longembolie-wat-het-en-wat-merk-je-ervan

Apotheek.nl – medicijnen op reis
https://www.apotheek.nl/zorg-van-de-apotheker/medicijngebruik-in-het-dagelijks-leven/medicijnen-op-reis